Topielec - Bolesława Leśmiana
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Wiersz rozpoczynający tom „Łąka” (1920) i cykl „W zwiewnych nurtach kostrzewy”.

Topielec, przedtem wędrowiec, przebył świat wzdłuż i wszerz, ale znęcony tajemnicą istnienia zapragnął jeszcze zwiedzić go „w głąb”. Spotkał „demona zieleni” (mamy tu zabieg personifikacji), który zaprowadził go tam, gdzie człowiek przestaje być człowiekiem.

Niezwykły bohater, Topielec, to jedna z wielu fantastycznych postaci Leśmiana. Należy on do wielkiej rodziny powołanych przez poetę baśniowych postaci o imionach „znaczących” i będących wyrazem jego słowotwórczej inwencji. Ich imiona, (takie jak: Znikomek, Srebroń, Zmierzchun, Śnigrobek), to poetyckie metafory, akcentujące jakąś zasadniczą cechę czy funkcję tych postaci w fantastycznych utworach lirycznych. Nie jest to zwykły topielec, lecz „topielec zieleni”, który w poszukiwaniu sensu istnienia przekracza coraz to inne przestrzenie. Próbuje poznać istotę świata, lecz demon zaprowadza go do miejsca, w którym przestaje istnieć jako człowiek, z jego cielesnej formy pozostają jedynie zwłoki, ów topielec zieleni.

Wiersz ten obfituje w neologizmy leśmianowskie: tajemny bezśmiech, wonne niedowcielenie, zamrocz paproci, bezświat zaroślii, bezbrzask głuchy. Neologizmy Leśmian wiąże zawsze w większą metaforyczną całość, słowa te mają swoje znaczenie w kontekście konkretnego utworu, nie funkcjonują one w izolacji. Poeta tworząc nowe słowa łączy ze sobą wyrazy często o dalekim znaczeniu lub przeciwstawne, na przykład bezśmiech, bezbrzask czy bezświat, przedrostek bez- informuje, że czegoś nie ma, czegoś brakuje, w tym śmiechu, świecie, brzasku. Również główny bohater, jakim jest topielec, nie jest zwykłym topielcem, a znaczenie jego nazwy, metafory „topielec zieleni”, wyjaśnia dopiero cały wiersz.

Utwór ten napisany jest w sposób ciągu (stychiczny), występują rymy żeńskie, parzyste (aa bb). Widać w nim leśmianowskie dążenie do rytmiczności, jest to bowiem wiersz sylabotoniczny, trzynastozgłoskowy, ze stałą średniówką po siódme sylabie.
Wiersz sylabotoniczny – wiersz równozgłoskowy (taka sama liczba sylab w każdym wersie) ze stałym miejscem sylab akcentowanych (w każdym wersie akcent pada na tę samą sylabę).
Średniówka – stały, wewnątrzwersowy, międzywyrazowy dział występujący w wersach składających się z co najmniej ośmiu sylab.


Czytaj dalej: Topielec - analiza i interpretacja

Zobacz także inne artykuły w serwisie: Bolesław Leśmian


  Dowiedz się więcej
1  Krótkie streszczenie Ferdydurke
2  Streszczenie Szewców
3  Trzy koncepcje naprawy Rzeczpospolitej zawarte w "Przedwiośniu"



Komentarze
artykuł / utwór: Topielec - Bolesława Leśmiana




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz:
     





    Tagi: