Proces - geneza
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Przeglądając Dzienniki Franza Kafki możemy natknąć się na dwa interesujące wpisy. Pierwszy przy dacie 2 sierpnia 1914 roku:
„Niemcy wypowiedziały Rosji wojnę. Po południu szkoła pływania”.
Drugi z dnia 15 sierpnia:
„Piszę od paru dni, oby to potrwało. Nie jestem dzisiaj tak całkiem zabezpieczony i zagłębiony w pracy, jak byłem przed dwoma laty, zawsze jednak zyskałem pewien sens istnienia, a moje regularne, puste, szaleńcze życie kawalerskie ma jakieś uzasadnienie. Mogę znowu wieść sam z sobą dwugłosy dialog i nie wytrzeszczam już tak oczu w bezwzględną pustkę. Tylko na tej drodze możliwe jest dla mnie polepszenie”.
Nie wiadomo na ile wybuch pierwszej wojny światowej miał wpływ na powstanie dzieła, ale uderzające jest to, w jaki sposób zareagował nań Kafka.

Mając na uwadze, że Kafka 12 lipca 1914 roku po raz pierwszy zerwał zaręczyny z Felice Bauer można przypuszczać, iż poświęcenie się pracy nad powieścią było sposobem na zapomnienie i ukojenie duszy. Niemal każdy wieczór przez trzy kolejne miesiące pisarz poświęcał Procesowi. Co było dla niego typowe, Kafka nie pracował wyłącznie nad jednym dziełem, równocześnie powstawały w tym okresie Kolonia karna oraz rozdział Ameryki. Wkrótce Proces zaczął prześladować artystę, prace przeciągały się, a powieść powstawała żmudnie i w potach. O niemocy twórczej pisał w swoich Dziennikach – 1 września: „W zupełnej nieporadności napisałem ledwo dwie strony. Cofnąłem się dzisiaj bardzo silnie wstecz, mimo że spałem dobrze. Wiem jednak, że nie wolno mi ugiąć się, jeśli poprzez najgorsze cierpienie twórczości pisarskiej, i tak już tłumionej przez mój pozaliteracki tryb życia, mam się przedostać w wolność wyższą, może mnie oczekującą”; 1 listopada: „Wczoraj po długiej przerwie posunąłem się o dobry szmat drogi naprzód, dziś znowu prawie nic, dwa tygodnie, które minęły po moim urlopie, zaprzepaszczone niemal zupełnie”; 2 grudnia: „Bezwarunkowo pracować dalej, to musi być możliwe mimo bezsenności i biura”; 8 grudnia: „Uświadomiłem sobie ponownie, że wszystko to, co piszę fragmentarycznie i nie w ciągu większej części nocy (lub nawet w ciągu nocy całej), jest mierne i że na tę miernotę skazują mnie moje warunki życiowe”; 14 grudnia: „Praca pełznie naprzód w pożałowania godny sposób…”; 6 stycznia 1915 roku: „Jestem już prawie niezdolny do kontynuowania Procesu”. Pomimo że znaczna część utworu była już napisana, Kafka zarzucił pracę nad Procesem z końcem stycznia 1915 roku. Powieść nigdy nie została ukończona.

Udostępnij

Czytaj dalej: Geneza i okoliczności powstania Procesu

Zobacz także inne artykuły w serwisie: Proces


  Dowiedz się więcej
1  Topielec - Bolesława Leśmiana
2  Bolesław Lesmian - życiorys
3  Widzenie katedry w Chartres - analiza i interpretacja



Komentarze
artykuł / utwór: Proces - geneza







    Tagi: