Widzenie katedry w Chartres - analiza i interpretacja
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Wiersz Juliana Przybosia Widzenie katedry w Chartres jest utrzymany w tej samej stylistyce, co tekst poświęcony katedrze paryskiej Notre Dame.

Wiersz dotyczy katedry w Chartres (Cathédrale Notre-Dame de Chartres) - gotyckiej budowli sakralnej pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny we Francji.

Pierwsza zwrotka może być interpretowana jako symbol odcięcia wnętrza od murów, czyli odłączenia katedry od jej świętego znaczenia miejsca, gdzie człowiek może zostać oczyszczony z grzechów, gdzie może doznać objawienia oraz zaznać odkupienia.

Widoczny w wyróżnionym graficznie wersie, kończącym tę część zwrot Krążę z tobą pod strażą witraży ujawnia obecność pierwszoosobowego podmiotu lirycznego oraz adresata wiersza, którego mówiące „ja” zaprasza do towarzyszenia mu w wędrówce po tajemniczych korytarzach katedry, w podziwianiu 160 kolorowych witraży czy ponad 10 000 rzeźb z kamienia i szkła. Niektórzy badacze twórczości Przybosia twierdzą, że adresatem tego wiersza jest… Bóg, którego podmiot powiadamia, że oto przeszedł przemianę i potrafi zwiedzać święte miejsce wraz ze Stwórcą.

Druga zwrotka jest zapisem wątpliwości nękających poetę i próbą zwrócenia uwagi czytelnika na sprawy bardziej „doczesne”, takie jak natura i przyroda, a odwrócenia jego uwagi od kwestii egzystencjalnych:
Nie ma rajów, tylko raj świtów napowietrznych,
niebo nadobłocznego lotu, tego, który
doniósł nas tu, do raju wniebowziętych
oczu –
(…)

Podobnie jak fragmenty kolejnych:
Nie ma mocy z granitu, której nie podważy
nikłość,
przenikliwa i łatwa,
rozpędzona nikłość promienia.
Nie ma ziemi, jest tylko
wyrzutnia do zewnętrzy otwieralnych świata,
do wielowymiaru,
gdzie rodnia gwiazd i barw i gdzie zaród
widzenia –
dokąd moja źrenica wzniosła się – i spadła.


Kolejne wersy stanowią zapis rad podmiotu lirycznego, dawanych odbiorcy tekstu. Zaleca on na przykład, by ten skupił uwagę na kwestiach rozgrywających się w czasie teraźniejszym, ponieważ nie otrzyma drugiej szansy przeżycia danej chwili, czas się nie cofnie, a on powinien docenić piękno otaczającego świata, oryginalność i niezwykłość przyrody, rodnię gwiazd i barw (…) powidok słońca / malowany na powietrzu jak na szkle nieważkim. Przyboś powtarza, że życie jest etapem wędrówki, podczas której człowiek ma poszukać drogi ku zbawieniu: wyrzutni do zewnętrzy otwieralnych świata, / do wielowymiaru / gdzie rodnia gwiazd i barw i gdzie zaród / widzenia – / dokąd moja źrenica wzniosła się – i spadła.

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Ekspresjonizm
2  Charakterystyka Józia
3  Czasopiśmiennictwo dwudziestolecia międzywojennego



Komentarze
artykuł / utwór: Widzenie katedry w Chartres - analiza i interpretacja







    Tagi: