Lata trzydzieste w Polsce - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Początek lat trzydziestych w II Rzeczpospolitej to walka ze światowym kryzysem gospodarczym, który pod koniec 1929 roku dotarł do Polski. Centrolew, czyli najsilniejsze ugrupowanie opozycyjne wobec sanacji, oskarżał rząd o nieudolność w walce z kryzysem. Odpowiedź Piłsudskiego na te zarzuty była brutalna. Marszałek zaproponował rozwiązanie Sejmu i rozpisanie nowych wyborów. Zanim jednak do nich doszło w nocy 9 na 10 września 1929 roku aresztowano 12 czołowych polityków Centrolewu.

Więźniów politycznych gnębiono fizycznie i psychicznie w zakładzie karnym w Brześciu. Kampania wyborcza upłynęła pod znakiem aresztowań. W tym czasie pozbawiono wolności blisko 5 tysięcy obywateli o różnych poglądach politycznych. Terror wobec opozycji zaowocował 46% poparcia dla BBWR w wyborach z 1930 roku. Wynik ten dał Piłsudskiemu 56% mandatów w Sejmie, co oznaczało możliwość samodzielnego sprawowania władzy. Tym razem jednak rząd nie mógł liczyć na sukcesy ekonomiczne. Wręcz przeciwnie, okres 1929-1935 przeszedł do historii jako czarne lata dla polskiej gospodarki. Wszystko to głównie za sprawą światowego kryzysu.

Piłsudski bezpośrednio dopowiadał za politykę zagraniczną i wojskowość w okresie rządów BBWR. To za jego kadencji i głównie dzięki jego staraniom 25 lipca 1932 roku w Moskwie podpisano pakt o nieagresji polsko-radzieckiej. Marszałek wykorzystał również niechęć Hitlera do komunizmu i dążąc do realizacji tzw. polityki równowagi chciał podpisać podobne porozumienie z Niemcami. 26 stycznia 1934 roku w Berlinie doszło do podpisania paktu o nieagresji pomiędzy Polską a III Rzeszą.

23 kwietnia 1934 roku prezydent Mościcki podpisał nową konstytucję uchwaloną podstępem przez BBWR, mimo sprzeciwu opozycji. Dokument ten nadał urzędowi prezydenta wielkie uprawnienia. Był to urząd stworzony specjalnie „na miarę” Piłsudskiego. Jednak rak wątroby pokrzyżował plany BBWR. 12 maja 1935 roku (niejako w 9. rocznicę przewrotu majowego) Józef Piłsudski zmarł w Belwederze. Jak pisze Tomasz Nałęcz:
Piłsudskiego jedni wielbili, inni nienawidzili, ale mało kto odmawiał mu wielkości. Bez wątpienia był najwybitniejszą postacią odrodzonej Polski. Najbardziej też przyczynił się do odzyskania niepodległości. Walka z niewolą, a potem o umocnienie suwerenności stanowiły sens jego życia.


Po śmierci marszałka w obozie piłsudczyków wybuchł spór o władzę. Sytuacja Polski stawała się z dnia na dzień coraz gorsza. Podczas gdy na wschodzie Związek Radziecki pod okiem Józefa Stalina rósł w siłę, a na zachodzie rodziła się potęga III Rzeszy Adolfa Hitlera, w II Rzeczpospolitej panował chaos. Sytuacja gospodarcza kraju stawała się coraz gorsza. Swoje niezadowolenie wobec rządzących „pułkowników” zademonstrowało społeczeństwo. W wyborach do parlamentu we wrześniu 1935 roku udział wzięło zaledwie 46% obywateli polskich.

Kolejne lata po śmierci Piłsudskiego to okres powstawania nowych sił politycznych. Wówczas to narodziły się takie ugrupowania jak Obóz Zjednoczenia Narodowego (OZN), Stronnictwo Pracy (SP), porozumienie Front Morges.

Jednak najistotniejsza w latach trzydziestych z perspektywy Polski wydaje się być polityka wobec Niemiec. Józef Beck odpowiedzialny za polską politykę zagraniczną wykorzystał wkroczenie Hitlera do Czechosłowacji, by upomnieć się o Zaolzie. 24 października 1938 roku Joachim von Ribbentrop minister spraw zagranicznych III Rzeszy zaproponował stronie polskiej propozycję paktu, na mocy którego w ręce Niemiec miał przejść Gdańsk, a przez Pomorze miałaby przebiegać autostrada łącząca Berlin z Prusami Wschodnimi. Pakt ten przede wszystkim miał na celu zawarcie koalicji w nadchodzącej wojnie Hitlera z Zachodem. Józef Beck zdawał sobie sprawę, że przyjęcie tej oferty będzie oznaczało rychły upadek II Rzeczpospolitej i wchłonięcie jej terytorium przez III Rzeszę. Polska uzyskała poparcie Wielkiej Brytanii w razie ewentualnego zagrożenia dla suwerenności przez Niemcy, dlatego odrzuciła propozycje Ribbentropa.

Atmosfera nadchodzącej wojny niemal całkowicie wyciszyła wszelkie spory wewnętrzne w II Rzeczpospolitej. 19 maja w Paryżu polski MSZ podpisał kolejną umowę sojuszniczą, tym razem w przypadku zagrożenia swoją pomoc zaoferowali Francuzi. Sojusz Polski z Wielką Brytanią i Francją powstrzymywał Hitlera przed zaatakowaniem. Niemiecki dyktator wciąż czekał na stanowisko ZSRR.

Stalin zdecydował się poprzeć III Rzeszę, a nie państwa Zachodu, dając tym samym znak Hitlerowi do ataku na Polskę. Tajna klauzula paktu o nieagresji podpisana w Moskwie 25 sierpnia 1939 roku przypieczętowała wybuch II wojny światowej.
Dnia 31 sierpnia Niemcy postawiły Polsce ultimatum, wiedząc doskonale, że zostanie ono odrzucone. 1 września, podstępnie, bez wypowiedzenia wojny, Wehrmacht ruszył do natarcia - pisze Tomasz Nałęcz.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Streszczenie Ikara
2  Warszawa
3  Czas jako ważny element świata przedstawionego w Sanatorium pod Klepsydrą



Komentarze: Lata trzydzieste w Polsce

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: