Sport w II Rzeczpospolitej - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Powrót Polski na mapę Europy oznaczał również powrót sportowców reprezentujących Rzeczpospolitą na arenie międzynarodowej rywalizacji sportowej. Aktywność ruchowa cieszyła się ogromną popularnością w odrodzonym państwie. Kultura fizyczna wraz z kulturą duchową stanowiły wielką dumę i radość dla polskiego społeczeństwa. W II Rzeczpospolitej sport uprawiali wszyscy, bez znaczenia na pochodzenie, wykształcenie czy wykonywany zawód. Z każdym rokiem liczba zarejestrowanych sportowców rosła, aż pod koniec dwudziestolecia międzywojennego osiągnęła blisko pół miliona.

Największym wyzwaniem okresu powojennego było scalenie trzech odrębnych struktur wychowania fizycznego i sportu, istniejących pod różniącymi się od siebie również pod tym względem zaborami, w jeden sprawny organizm. W Krakowie w połowie 1919 roku powstał Polski Związek Lekkiej Atletyki (PZLA), a w Warszawie w dniach 20-21 września tego samego roku odbył się pierwszy konstytucyjny zjazd delegatów Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN). Pierwszym prezesem PZPN wybrano wówczas Edwarda Cetnarowskiego.

12 października 1919 roku powołano do życia Komitet Udziału Polski w Igrzyskach Olimpijskich, a na jego czele stanął Stanisław Polakiewicz. Tymczasowy Naczelnik Państwa Józef Piłsudski osobiście patronował tej instytucji. W grudniu organizacja przekształciła się w funkcjonujący do dziś Polski Komitet Olimpijski (PKOl). Pierwszym prezesem PKOl wybrano Stefana Lubomirskiego. Rok później Międzynarodowy Komitet Olimpijski oficjalnie przyjął Polskę do swoich struktur.

W kolejnych latach powstało jeszcze siedem związków sportowych zrzeszających przedstawicieli poszczególnych dyscyplin. Jednak najlepiej rozwijającym się wciąż pozostawał PZPN. Piłka nożna była już wtedy uważana za najpopularniejszy sport. Zaowocowało to tym, że w 1923 roku PZPN został przyjęty do rodziny FIFA (Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej). Wydarzenie to oznaczało, że piłkarska reprezentacja Polski miała prawo występować na wszelkich imprezach mistrzowskich organizowanych przez FIFA.

Futbol stał się sposobem na życie dla wielu młodych ludzi, którzy z zapartym tchem śledzili poczynania biało-czerwonych na arenie międzynarodowej. Niestety początki nie były łatwe. Reprezentacja Polski przegrała swoje pierwsze oficjalne spotkanie. Miało to miejsce w grudniu 1921 roku, a rywalem Polaków byli wówczas Węgrzy. Mecz rozgrywany w Budapeszcie zakończył się zwycięstwem gospodarzy 1:0. Rewanż okazał się być jeszcze bardziej dotkliwy, ponieważ w Krakowie biało-czerwoni przegrali z Madziarami aż 0:3.

Później było już lepiej. Polacy wygrali dwadzieścia dziewięć z osiemdziesięciu czterech spotkań rozegranych w okresie międzywojnia. Jednak do historii przeszły zwłaszcza dwa, przegrane niestety, mecze. Pierwszy z nich miał miejsce na Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie (1936 rok). Polacy zmierzyli się w meczu o brązowy medal z Norwegami i ulegli w stosunku 2:3. Jeszcze bardziej emocjonujące spotkanie rozegraliśmy na Mistrzostwach Świata we Francji w 1938 roku biało-czerwoni przegrali po dogrywce z wielką Brazylią 5:6. Cztery bramki w meczu zdobył napastnik Ernest Wilimowski, niekwestionowana gwiazda polskiego futbolu międzywojennego.

W 1927 roku z inicjatywy PZPN powstała I Liga Piłki Nożnej. Grały w niej takie kluby jak Czarni Lwów, Pogoń Lwów, Wisła Kraków, Cracovia, Ruch Hajduki Wielkie, Śląsk Świętochłowice, Warszawianka, Polonia Warszawa czy Legia Warszawa. Nieoficjalnie, zanim powołano I Ligę, pierwszym mistrzem Polski została Cracovia. Po mistrzostwo w okresie międzywojennym najczęściej sięgały Ruch Chorzów (pięciokrotnie), Pogoń Lwów (czterokrotnie) i wspomniana już Cracovia (również czterokrotnie).

Równie dynamicznie, co piłka nożna, na ziemiach polskich rozwijała się lekkoatletyka. PZLA bardzo szybko wstąpił do struktur IAAF (Międzynarodowej Federacji Lekkoatletycznej). Z dzisiejszej perspektywy ciekawostką wydaje się być fakt, że w II Rzeczpospolitej istniał związek zrzeszający przedstawicieli gier ruchowych o nazwie Polski Związek Palanta iGier Ruchowych. Szybko jednak zmienił nazwę na Polski Związek Gier Sportowych, a swoim nadzorem obejmował rozgrywki piłki ręcznej, koszykówki i siatkówki.

Koordynacją wszystkich związków od 1927 roku zajmował się specjalnie do tego celu powołany Państwowy Urząd Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego (PUWFiPW). W iście wojskowym stylu zarządzał on polskim sportem, ale i infrastrukturą. Dość szybko powstała baza hotelowa, nowe obiekty treningowe, schroniska młodzieżowe, pływalnie, skocznie narciarskie i, oczywiście, stadiony piłkarskie. Wojskowi zadbali o to, by sport wprowadzić nie tylko do szkół, ale i zakładów pracy. Wszystko to przyniosło doskonały efekt.
W dziesięć lat po odzyskaniu niepodległości, w 1928 roku cała Polska świętowała pierwszy wielki sukces olimpijski odrodzonej ojczyzny. Na Igrzyskach Olimpijskich w Amsterdamie po raz pierwszy zagrano Mazurka Dąbrowskiego. Dyskobolka Halina Konopacka zdobyła złoty medal, a tym samym stała się bohaterką narodową. Po powrocie zawodniczki do kraju wybuchła masowa histeria. Konopacka przyczyniła się swoim wyczynem do powstania wielu sportowych klubów dla kobiet.

Jeździectwo to kolejna dyscyplina, która przyniosła Polsce na arenie międzynarodowej wiele sukcesów. Co ciekawe, uprawiali ją niemal wyłącznie oficerowie Wojska Polskiego. Do największych osiągnięć polskiej hipiki należy zaliczyć brązowy medal olimpijski Adama Królkiwecza z 1924 roku i srebro polskiej drużyny z roku 1928. W 1936 roku drużyna jeździecka powtórzyła to osiągnięcie, chociaż była przez wszystkich stawiana w roli faworytów do złotego medalu.

Drugim sportem zdominowanym przez wojskowych była szermierka. Polscy szabliści szybko dołączyli do światowej czołówki, co udowodnili zdobywając drużynowo brązowe medale na Olimpiadzie w 1928 roku i cztery lata później.

Całkowitą nowością dla Polaków był hokej na lodzie. Mecze organizowano najczęściej na zamarzniętych jeziorach i stawach, a klubów przybywało w bardzo szybkim tempie. Największą gwiazdą przedwojennego hokeja w II Rzeczpospolitej był Tadeusz Adamowski, który zgłębiał tajniki tej gry w czasie studiów w Stanach Zjednoczonych. To właśnie jemu dyscyplina ta w Polsce zawdzięcza niemal wszystko. Adamowski przywiózł do ojczyzny z USA profesjonalny sprzęt do hokeja. Jako jedyny też znał zasady tej gry zespołowej.

Również narciarstwo miało swoje gwiazdy. Do największych zaliczali się: Stanisław Marusarz (wicemistrz świata z 1938 roku w skokach narciarskich), Bronisław Czech i Helena Marusarzówna.

Do najbardziej rozpoznawalnych sportowców należała bez wątpienia Jadwiga Jędrzejowska. Popularna „Jadzia”, zawodniczka warszawskiej Legii, najpierw w 1936 roku dotarła do półfinału najsłynniejszego turnieju tenisowego Wimbledon, by rok później zagrać w finale tej imprezy. Niestety uległa w decydującym starciu z Dorothy Round, ale po wyrównanej walce. Jędrzejowska grała również w finale paryskiego Rolanda Garrosa. Nigdy jednak nie przeszła na zawodowstwo, przez cały czas uprawiając tenis amatorsko.

Zawodowstwo było w polskim sporcie międzywojennym zabronione. Poza sportami walki, zawodnicy innych dyscyplin byli zmuszeni do uprawiania ich amatorsko, co oznaczało, że poza sportem musieli jeszcze gdzieś pracować, ponieważ nie dostawali wynagrodzeń za wyniki w rywalizacji. Jednym z pierwszych zawodowców w polskim sporcie był bokser Edward Ran, który większą część swojej pięściarskiej kariery spędził w Stanach Zjednoczonych. Twórcą polskiej szkoły boksu był słynny poznański trener Feliks Stamma. To pod jego okiem wyrosły takie talenty jak: Henryk Chmielewski (amatorski mistrz Europy z 1937 roku), Aleksander Polus (amatorski mistrz Europy z tego samego roku), Antoni Kolczyńsi, Szanso Rotholc, Edward Sobkowiak, Franciszek Szymura.

Polacy stanowili światową czołówkę w sportach powietrznych. Do historii zwycięstwo w Challenge 1932 roku lotniczego duetu Franciszeka Żwirki i Stanisława Wigury. Cały raj pogrążył się w żałobie, gdy zaledwie miesiąc po tym wspaniałym sukcesie sportowcy zginęli w katastrofie powietrznej.

Na zakończenie należy wspomnieć o wspaniałych sukcesach polskich lekkoatletów. Janusz Kusociński (bieg na 10 tys. metrów) oraz Stanisława Walasiewicz (bieg na 100 metrów) zdobyli złote medale podczas Igrzysk Olimpijskich w 1932 roku. Piękną tradycję rzutu dyskiem podtrzymywała Jadwiga Wajsówna, która w swojej karierze sportowej zdobyła dwa medale olimpijskie, srebrny i brązowy. Inna polska sportsmenka, oszczepniczka Maria Kwaśniewska, była również brązową medalistką Igrzysk Olimpijskich. rzucie oszczepem brąz wywalczyła Maria Kwaśniewska.


strona:   - 1 -  - 2 - 

Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  „W małym dworku” - streszczenie
2  Europa między wojnami
3  Surrealizm (nadrealizm)



Komentarze: Sport w II Rzeczpospolitej

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: