Kalendarium kina dwudziestolecia międzywojennego - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
1918
Amerykański niemy dramat wojenny My Four Years in Germany w reżyserii Williama Nigha, będący jednocześnie pierwszym filmem jednej z największych wytwórni USA - Warner Bros. Entertainment (Warner Brothers), słynącej z filmów gangsterskich, społecznych dramatów i musicali. Jej czołowymi gwiazdami byli Betce Davis czy Humprey Bogart.

Widzowie pierwszy raz oglądają film o przygodach postaci wymyślonej przez Edgara Rice`a Burroughsa. W rolę tytułowego Tarzana wciela się Elm Lincoln. Losy chłopca wychowanego przez małpy stały się kanwą dla wielu scenariuszy, a on sam – obok kultowych Godzili czy King-Konga – bohaterem mnóstwa, bardziej lub mniej udanych filmów i seriali.

1919
Amerykański aktor słynący z ról Zorro (The Mask Of Zorro z 1920), D`Artagnana (The Three Musketeers z 1921), Robin Hooda (Robin Hood z 1921) czy Don Juana, a zarazem producent, scenarzysta i reżyser - Douglas Fairbanks, gwiazdy kina niemego o ulubienicy Ameryki Mary Pickford (prywatnie druga z trzech żon gwiazdora Fairbanksa) i Charlie Chaplin wraz z producentem i aktorem D.W.Griffithem zakładają pierwszą niezależną wytwórnię filmową United Artists, która szczegółowo kontrolowała własne produkcje filmowe.

W kinach rekordy popularności bije amerykański, czarno-biały, niemy melodramat Złamana lilia w reżyserii i według scenariusza D.W.Griffitha. W rolę 15-letniej Lucy prześladowanej przez własnego ojca, zawodowego boksera zwanego Walecznym Burrowsem, mistrzowsko wcieliła się Lilian Gish, największa, obok Poli Negri, kobieca gwiazda kina niemego, a prywatnie ze strony matki krewna dwunastego prezydenta USA - Zacharego Taylora ((1849-1850).

Uwagę publiczności oraz krytyków filmowych wzbudza polska aktorka Pola Negri (właściwie Barbara Apolonia Chałupiec ) w dramacie kostiumowym rozgrywającym się we Francji XVIII wieku podczas rewolucji francuskiej - Madame Dubarry w reżyserii Ernsta Lubitscha.

1920
Premierę ma jeden z pierwszych filmów grozy, najwybitniejsze dzieło niemieckiego ekspresjonizmu oraz przełomowe w historii kina w ogóle (ze względu na duży wpływ na rozwój kinematografii, np. pierwszy raz wykorzystano charakteryzację!): Gabinet doktora Caligari w reżyserii Roberta Wiene’a z Wernerem Kraussem w roli głównej. Historia szaleństwa i morderstwa „namalowana ruchem” była inspiracją do stworzenia teledysku do piosenki Otherside grupy Red Hot Chili Peppers.

Amerykański aktor filmowy, reżyser, scenarzysta i słynny komik, zwany Człowiekiem o kamiennej twarzy - Buster Keaton występuje w swoim pierwszym pełnometrażowym filmie - komedii The Saphead (wytwórnia Metro). Do obsadzenia go w roli Bertiego `The Lamb` Van Alstyne’a polecił przyjaciela Douglas Fairbanks.

Austriacki producent, reżyser, scenarzysta i aktor (nominowany do Oscara za rolę drugoplanową w filmie Bulwar Zachodzącego Słońca z 1950 roku) Erich von Stroheim kręci w wytwórni Goldwyn melodramat The Devil`s Passkey z gwiazdą kina niemego Mae Busch w roli głównej (La Belle Odera).

Do kin wchodzi Znak Zorro (reżyseria Fred Niblo, jeden z 36 założycieli Akademii Sztuk i Nauk Filmowych, czyli Academy of Motion Picture Arts and Sciences), pierwszy film o przygodach człowieka ukrytego pod czarną maską ze znakomitą kreacją Douglasa Fairbanksa w roli Don Diego Vegi alias Zorro.

1921
Para komików: Stan Laurel oraz Oliver Hardy dają początek legendarnemu komediowemu duetowi niemego kina w krótkometrażowym, siedemnastominutowym filmie Szczęśliwy pies (A Lucky Dog). Od tej pory Flip i Flap stają się kultowymi slapstickowymi (niemymi) bohaterami, co potwierdzi blisko 100 wspólnie nagranych filmów.

Do kin wchodzi czarno-biały komediowy melodramat w wersji niemej Brzdąc, będący pierwszym pełnometrażowym filmem Charliego Chaplina, tu jako szklarz opiekujący się dzieckiem-podrzutkiem (w tej roli siedmioletni Jackie Coogan). Niekwestionowany mistrz kina niemego, który inspirował się pantomimą, podczas zdjęć nakręcił 53 razy więcej materiału, niż znalazło się w ostatecznej wersji filmu.
Jego wszystkie filmy cieszyły się niezwykłą popularnością wśród żołnierzy na frontach I wojny światowej.

1922
Nosferatu – symfonia grozy, niemy film grozy w reżyserii Friedricha Wilhelma Murnau, pierwszy film o wampirach, jeden z najważniejszych filmów niemieckiego ekspresjonizmu i jeden z pierwszych horrorów na świecie. W tytułową rolę wcielił się Max Schreck, co w konsekwencji spowodowało, że jego nazwisko stało synonimem zła, a niektórzy wierzyli nawet, iż jest prawdziwym wampirem. Film zawdzięcza swoją popularność także zastosowaniu tzw. kamery subiektywnej, czyli filmowaniu z punktu widzenia bohatera.

Wojenny dramat Rexa Ingrama, na podstawie powieści Vicente Blasco Ibanza - Czterech jeźdźców Apokalipsy sprawia, że dwudziestosiedmioletni wówczas Włoch Rudolf Valentino – symbol kina niemego, pierwsza męska gwiazda Hollywoodu zawdzięczająca popularność atrakcyjnemu wyglądowi i seksapilowi, zaczyna być obecny na ustach całego filmowego światka. Początek kariery Rudolfa Valentino.

Niemiecki Dr Mabuse pierwszym artystycznym filmem sensacyjnym, utrzymanym w gatunku horroru. Reżyser Fritz Lang stworzył jedno ze swoich ważniejszych dzieł i najbardziej sugestywnych postaci kina, której losy starał się urozmaicić w Testamencie doktora Mabuse z 1933 roku i Tysiącu oczu doktora Mabuse z 1960 roku. Obraz będący sztandarowym tytułem nurtu fantastycznego ekspresjonizmu składa się z dwóch części: „Gracz – portret naszych czasów” i „Piekło – gra naszych czasów”.

Seria familijnych, krótkometrażowych filmów niemych z serii Our Gang (Klan urwisów) ze studia producenta komedii Hala Rocha budzi sympatię publiczności.

1923
Amerykański aktor Harold Lloyd, który w 1952 roku otrzyma honorowego Oscara za wybitne role komediowe (zagra w około 500 filmach!), występuje w swojej najlepszej i najbardziej znanej roli bojaźliwego i wstydliwego okularnika, pakującego się tarapaty w obrazie wyprodukowanym przez Hala Roacha. Wszyscy chyba kojarzą scenę, w której Lloyd zwisa z wieży ogromnego zegara, trzymając się tylko wskazówki.

Niemy kryminał Rozkosze gościnności o krwawych rozrachunkach rodziny Canfieldów i McKayów pierwszą sławną komedią aktora i reżysera Bustera Keatona, a drugim jego filmem pełnometrażowym. Obraz odnosi sukces komercyjny. Keaton we wszystkich swoich dziełach posługiwał się precyzyjnym, przemyślanym montażem, kończąc zabawną kulminacją szczegółowo tworzone tzw. piętrowe gagi.

1924
Utworzenie w Hollywood wytwórni Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) z połączenia trzech odrębnych przedsiębiorstw przez Samuela Goldwyna (autora słów ustna mowa jest mniej warta niż papier, na którym została spisana), Marcusa Loewa i Louisa B. Mayera. Wytwórnia była w swoich czasach największym i najprężniej działającym przedsiębiorstwem filmowym. Jej „podopiecznymi” byli między innymi Judy Garladn i Mickey Rooney.

Niemiecki dramat fantastyczno-przygodowy Nibelungi w reżyserii Fritza Langa odnosi sukces. Na te monumentalne, ekspresjonistyczne arcydzieło wybrali się zarówno najlepsi krytycy filmowi, jak i amatorzy kina. Obie grupy opuściły salę z satysfakcją, co zadecydowało o zaliczenia Langa – wraz z F. W. Murnauem i Ernstem Lubitschem – do czołowej trójki najlepszych niemieckich reżyserów w latach 20-tych XX wieku.

1925
Lon Chaney, aktor kina niemego, gwiazda horrorów zwana człowiekiem o tysiącu twarzach gra oszpeconego geniusza muzycznego skrywającego się w podziemiach Paryskiej Opery w filmie Ruperta Juliana Upiór w operze. Obraz ten zapisał się w historii kina jako pierwszy film z sekwencjami w kolorze.

Powstaje jeden z najważniejszych filmów kina niemego z nowatorskim montażem, radziecki marksistowski niemy dramat historyczny oparty na faktach Pancernik Potiomkin w reżyserii wyznawcy montażu intelektualnego Sergeya Eisensteina (współzałożyciel najstarszej szkoły filmowej na świecie, VGIK w Moskwie, powstałej 1 września 1919 roku), który większość ról powierzył amatorom.
Innowacyjność budowy obrazu polega na wpleceniu w jego czarno-biały klimat ujęć z czerwonym sztandarem, który koloryzowano ręcznie na poszczególnych kopiach. Eisenstein uważał, jak podaje John Naughton, autor przewodnika po Kinie, że obrazy powinny kłócić się ze sobą i jak „kino-pieści” uderzać w widza (John Naughton, Kino, Warszawa 1999, s. 25).

Ze względu na prezentowane treści (film opowiada o buncie na tytułowym Pancerniku) film był zakazany m.in. w Finlandii, we Włoszech, w III Rzeszy, w Hiszpanii i we Francji.

Austriak Erich von Stroheim kończy swój najważniejszy film, naturalistyczny i drapieżny dramat u moralnym upadku człowieka zatytułowany Chciwość, oparty na powieści Franka Morrisa. W pierwotnej wersji obraz trwał ponad 10 godzin. Po pierwszych „próbach” wyświetlania, kontrowersyjny reżyser został zmuszony przez producentów do skrócenia go do niecałych dwóch (w sumie musiał wyciąć ¾ pierwotnego montażu dzieła).

Do kin trafia najsławniejsza komedia Chaplina Gorączka złota, tym razem także w roli reżysera. Jest to opowieść o gorączkę złota na Alasce w roku 1898. Wartość dzieła jest niebywała. Kilka scen na trwałe zapisało się w historii kina, np. sekwencja tańca, spożywanie posiłku przez zmęczonego poszukiwacza z ugotowanego buta. Gorączka złota jest pierwszym z niemych filmów Chaplina, do którego aktor po latach, gdy pozwoliły na to możliwości techniczne - dodał głos.

1926

Alan Crosland zapisuje się w historii jako osoba, która do kina wprowadziła dźwięk. Ten reżyser poetyckiego filmu fabularnego, romansu niemego Don Juan w roli głównej obsadził Johna Barrymore’a (dziadka Drew Barrymore). Obraz wyprodukowała wytwórnia Warner Brothers. Przy projekcji używano Vitaphonu (wynalazek wytwórni), który zapoczątkował filmy udźwiękowione. Widzowie mogli pierwszy raz posłuchać w kinie muzyki oraz innych dźwięków.

Melodramat przygodowy Syn szejka najbardziej kasowym filmem magnetyzującego spojrzeniem latynoskiego kochanka Rudolfa Valentino.

Komedia wojenna o mieszkańcu Południa i maszyniście Johnnie Gray’u żyjącego w okresie wojny secesyjnej w Stanach Zjednoczonych, wyreżyserowana i zagrana przez gwiazdkę kina międzywojennego Bustera Katona bije rekordy popularności.

Po trzech latach zdjęć odbywa się premiera niemego dramatu kostiumowego Ben-Hur - jednego z największych przebojów kasowych w historii kina, który pochłonął jak na owe czasy rekordowy budżet 5 milionów dolarów.

Monumentalne niemieckie dzieło zaliczane do klasyki kinematografii i gatunku science-fiction, dwuipółgodzinne Metropolis w reżyserii Fritza Langa zmusza ludzi do refleksji nad przyszłością ziemi. W filmie wystąpiła ogromna jak na lata 20. XX wieku liczba statystów (25 tysięcy mężczyzn, z czego 1100 było ogolonych na łyso; 11 tysięcy kobiet, 750 dzieci, 100 Afroamerykaninów i 25 Azjatów). Pochłonął około 5 milionów marek, przyczyniając się prawie do bankructwa wytwórni Universum Film.

Obraz miał ogromny wpływ na artystów. Szczególnie inspirował muzyków. Pierwotną ścieżkę dźwiękową skomponował zafascynowany Richardem Wagnerem i Richardem Straussem Gottfried Huppertz. Gdy w 1984 roku odnowiono film, nowy podkład skomponowali między innymi Pat Benatar, Bonnie Tyler, Jon Anderson i Freddie Merkury (napisał piosenkę Love Kills). Lider zespołu Queen był pod tak wielkim wpływem filmu Langa, że wykorzystał jego fragmenty w dwóch swoich teledyskach z lat 80.: Love Kills i Radio GA GA. Podobnie zrobił zespół System of a Down (wykorzystał niektóre sceny w teledysku do utworu Sugar). Z kolei kapele Nine Inch Nasil oraz Kraftwerk nakręciły własne impresje na temat dzieła (pierwsza nagrała teledysk do piosenki We`re in This Together, a druga do kawałka Metroplis). Nową muzykę do filmu w 2004 roku skomponował także Polak - Abel Korzeniowski.

Do kin wchodzi rewolucyjny dramat Matka. Wsiewołod Pudowkin, okrzyknięty obok Siergieja Eisensteina mistrzem wczesnego kina radzieckiego, wyreżyserował adaptację głośnej powieści Maksyma Gorkiego z doskonałą Wierą Baranowską w roli tytułowej. Wiedział, jaką rolę pełni montaż. Poprzez zestawienie określonych obrazów uzyskał efekt dramatyczny i symboliczny, co było osiągnięciem prekursorskim.

1927
Pojawia się dramat muzyczny Alana Croslanda Śpiewak jazzbandu z Alem Jolsonem jako Jake’m Rabinowitzem, pierwszy pełnometrażowy film dźwiękowy (dokładniej film niemy z licznymi wstawkami śpiewanymi), za który wytwórnia Warner Bross (a dokładniej jeden z braci Warner - Sam Warner zmarł nagle na dzień przed premierą filmu) otrzymali Oscara za pionierski film mówiony. Warnerowie wypromowali także inne przeboje: Casablankę, Buntownika bez powodu i My Fair Lady.

Premierę ma pierwsza dźwiękowa kronika filmowa, Fox Movietone News.

Buster Keaton kończy swoje największe dzieło – Generała.

1928
Wytwórnia VanBurena wypuszcza krótkometrażowy, pierwszy udźwiękowiony film animowany. W jej ślady idzie amerykański producent, twórca Disneylandu i wartej miliardy dolarów spółki The Walt Disney Company. Walt Disney, który kręci trzeci obraz o Myszki MikiWilliego z parowca (Steamboat Willie) – animowany krótkometrażowy film familijny, który zachwycił widownię doskonałym podkładem muzycznym.

Fabularyzowany dramat polityczny, propagandowy dokument Październik w reżyserii Sergeya Eisensteina o przewrocie i wybuchu Rewolucji Październikowej w Piotrogrodzie w 1917 roku. Film do dziś dnia jest reklamowany jako wielkie dzieło radzieckiej kinematografii i przykład kina marksistowskiego.

1929
Amerykańska Akademi Sztuki i Wiedzy Filmowej (Academy of Motion Picture Arts and Sciences) po raz pierwszy przyznaje swoje Oscary. Wówczas jeszcze w 13 kategoriach (obecnie jest ich 24). Pierwszymi laureatami za lata 1927/28 (wtedy przyznano je filmom, które miały premierę między 1 sierpnia 1927 a 31 lipca 1928 roku) były dzieła Lewisa Milestone’a (komedia przygodowa Arabska awantura zapewniła mu tytuł w kategorii Najlepszy Reżyser Komediowy) oraz Franka Borzage’a (dramat Siódme niebo).

Flip i Flap debiutują w krótkometrażowym filmie dźwiękowym, komedii Unaccustomed as We Are gwiazdami kina niemego: z Thelmą Todd w roli Pani Kennedy i Mae Bush jako Pani Hardy, wyprodukowanej w wytwórni odkrywcy talentu komediowego mężczyzn i sprawcy połączenia w duet dwóch wielkich gwiazd kina niemego - Hala Roacha.


strona:   - 1 -  - 2 - 

Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  „W małym dworku” - streszczenie
2  Sztuka meksykańska
3  Widzenie katedry w Chartres - analiza i interpretacja



Komentarze: Kalendarium kina dwudziestolecia międzywojennego

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: