Początek XX wieku i następujące po nim dwie kolejne dekady to czas swoistego przewrotu w sztuce. Bez wątpienia było to konsekwencją licznych rewolucji na innych polach działalności człowieka. Skok cywilizacyjny, odkrycia w zakresie chociażby medycyny, psychologii, fizyki, chemii, nowe prądy filozoficzne odcisnęły się wyraźnie na sztuce XX wieku.

Jeśli fizyka wkroczyła w głąb materii i rozbiła atom – dlaczego nie rozbić dawnych kanonów sztuki, ujrzeć i przedstawić świat inaczej? Katarzyna Droga (autorka jednego z opracowań epoki międzywojnia) sugeruje, że właśnie takie pytanie postawili sobie malarze na początku wieku. Wielu z nich zaprzestało naśladowania w realnej rzeczywistości na rzecz kreowania nowej, przypominającej sen, figury geometryczne lub idealnie prostą linię.


Kubizm

Sztuka nowoczesna narodziła się na początku XX wieku w Paryżu. Wtedy to młode pokolenie artystów, na czele którego nieformalnie stał Henri Matisse (pozostali to m.in. Georges Braque, Andre Derain, Raoul Dufy, Maurice de Vlamnick) zrewolucjonizowało paryskie (co wówczas znaczyło tyle, co światowe) życie kulturalne swoimi „dzikimi”, kolorowymi, ekspresyjnymi, pełnymi ruchu i życia pejzażami oraz figurami. Obraz T... więcej



Abstrakcjonizm

Joanna Lupas-Rutkowska, autorka jednego z opracowań epoki, określa abstrakcjonizm jednym zdaniem:
prąd w malarstwie, rzeźbie i grafice, który charakteryzował się wyeliminowaniem wszelkich przedstawień mających związek z naturą na rzecz subiektywnie odczuwanych zestawień czystych form i kolorów oraz układów linii, płaszczyzn i brył.
Faktycznie, podstawowym założeniem abstrakcjonizmu nie było przedstawianie świata rzeczywistego, ale two... więcej



Dadaizm i surrealizm

Wykpienie największych wartości społeczeństwa, które doprowadziło do wybuchu I wojny światowej. Taki cel stawiało sobie awangardowe ugrupowania artystyczne działające w nurcie dadaizmu. Swoją oryginalną zawdzięcza on właściwie przypadkowi. Powszechnie przyjęło się, że termin pochodzi od francuskiego słowa „dada” określającego drewnianą zabawkę. Rumuński poeta Tristan Tzara wybrał je „na chybił ... więcej



Ekspresjonizm

Abstrakcjonistyczne ugrupowanie artystyczne Der Blaue Reiter, które istniało w Monachium w latach 1911-1914, miało również wielki wpływ na ukształtowanie się innego wielkiego nurtu – ekspresjonizmu. Równie wielkie zasługi w tym zakresie miała założona w 1905 roku w Dreźnie grupa Die Brücke (Most). Artystami, którzy powołali ją do życia byli Fritz Bleyl, Erich Heckel, Ernst Ludwig Kirchner oraz Karl Schmidt-Rottluff.

Słowa... więcej



Sztuka meksykańska

Lata dwudzieste i trzydzieste to okres współistnienia takich nurtów malarskich jak między innymi surrealizm, kubizm, neoplastycyzm, dadaizm, niemiecki ekspresjonizm, a także czasy twórczości tak barwnych postaci jak Henri Matisse, Pablo Picasso czy Marcel Duchamp.

Należy jednak pamiętać, że również poza Europą powstawały wówczas dzieła warte uwagi. Bez wątpienia w tym miejscu należy wspomnieć o sztuce meksykańskiej, która w... więcej