Źródło Aretuzy - Jarosław Iwaszkiewicz
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
„Źródło Aretuzy” to wiersz pochodzący z tomu Jarosława Iwaszkiewicza pt. „Inne życie”, który został wydany w roku 1938.

Utwór powstał na styku dwóch doświadczeń Iwaszkiewicza, o czym dowiadujemy się z tomu szkiców podróżnych pt. „Książka o Sycylii”. Pierwszym z nich było doznanie „hamowanej namiętności”, którą odczuł słysząc grę skrzypka, wykonującego utwór jego dawnego przyjaciela, Karola Szymanowskiego. Źródło Aretuzy stało się dla kompozytora inspiracją do napisania pierwszej części trzyczęściowych „Mitów” na skrzypce i fortepian. Drugim bodźcem dla Iwaszkiewicza była podróż do Syrakuz. Sam utwór opisuje wrażenia, jakich doznaje się przebywając u źródła mitycznej Aretuzy.

Utwór ten zawiera wszystkie cechy sonetu, poza podziałem na część opisową i część refleksyjną. W tym wypadku całość ma charakter opisowy. Kolejno relacjonowane są następujące po sobie wrażenia – głównie dźwiękowe:
„Jęk czarnych papirusów u kamiennej śluzy,
Szelest usłyszysz cichy drzemnej wodnej głębi
I przezsenne gruchanie uśpionych gołębi,
W nocy kiedy na źródłem staniesz Aretuzy.”
Widać, że podmiot jest szczególnie wrażliwy na dźwięki, wytężenie słuchu wzmagane jest przez panującą ciemność nocy, odgłosy są precyzyjnie identyfikowane za pomocą odpowiednich rzeczowników: „jęk”, „szelest”, „gruchanie”. Wszystko jest uśpione, zastałe, wszystkie ruchy, dźwięki są rezultatem sennego letargu. Strofa ta wprowadza tajemnicze napięcie, to jakby przygotowanie do następnych wydarzeń.

Interesująco przekształca się aspekt czasowy na przestrzeni kolejnych strof. W pierwszej mamy czas przyszły. Tutaj również odnajdujemy jedyny ślad sytuacji komunikacyjnej między podmiotem a jakimś adresatem, jego niekonkretność tekstowa pozwala nam go utożsamiać z po prostu z czytelnikiem. Mamy tu przykład liryki inwokacyjnej, podmiot zwraca się do jakiegoś „ty”, zapowiada mu, co się będzie działo, gdy ten „w nocy [...] nad źródłem stanie Aretuzy”. W następnych strofach podmiot posłużył się już czasem teraźniejszym, dzięki temu zdarzenia nabiorają charakteru naoczności. Warto zacząć interpretacje tego wiersza od strofy drugiej:

Oznacz znajomych, którym może się przydać

Czytaj dalej: Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja

Zobacz także inne artykuły w serwisie: Jarosław Iwaszkiewicz


  Dowiedz się więcej
1  Elementy autobiograficzne w Sklepach cynamonowych
2  Norte Dame - analiza i interpretacja
3  Koncepcja Antoniego Lulka (komunistyczna)



Komentarze
artykuł / utwór: Źródło Aretuzy - Jarosław Iwaszkiewicz







    Tagi: