Adam Ważyk - życie i twórczość
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Naprawdę nazywał się Adam Wagman i urodził się 17 listopada 1905 roku w Warszawie. W okresie międzywojnia związany był z poetyckim nurtem awangardowym. W latach 1924-1925 był członkiem redakcji „Almanachu Nowej Sztuki”. Współpracował również ze „Zwrotnicą”.

Okres drugiej wojny światowej spędził we Lwowie, gdzie w latach 1942-1944 służył w Polskich Siłach Zbrojnych w ZSRR. Był autorem słów do Marsza I Korpusu do muzyki Aleksandra Barchacza. Z 1. Armią Wojska Polskiego powrócił do kraju. W latach 1946-1950 współredagował „Kuźnicę”, a między rokiem 1950 a 1954 redagował „Twórczość”.

W nowej powojennej Polsce propagował socrealizm. Jednak czynił to mniej więcej do momentu śmierci Stalina. Ważyk nie cieszył się dobrą opinią w świecie artystycznym, ponieważ dobrowolnie krzewił partyjną propagandę. To między innymi on był odpowiedzialny za ocenzurowanie i opóźnienie premiery o cały rok wielkiego przeboju kinowego powojennej Polski Zakazane piosenki Leonarda Buczkowskiego. W swojej recenzji na łamach „Kuźnicy” wytknął twórcom filmu, że popełnili historyczny błąd ukazując żołnierzy AK jako wyzwolicieli Polski, ponieważ uczynił to żołnierz radziecki.

W 1955 roku na łamach „Nowej Kultury” ukazał się jego głośny Poemat dla dorosłych, w którym krytykował okres stalinizmu w Polsce. Wykazał w nim obłudę propagandy komunistycznej, upadek moralny robotników, a nade wszystko napisał niewygodną prawdę o budowie Nowej Huty, czyli „oczka w głowie” komunistycznych decydentów. Tym samym naraził się na masową krytykę wszystkich mediów związanych z władzą państwową.

Pod koniec 1957 roku wystąpił w geście protestu ze struktur PZPR w reakcji na zlikwidowanie miesięcznika „Europa”, z którym współpracował. Doczekał się za ten gest oficjalnego potępienia ze strony Komitetu Centralnego.

W 1964 roku został jednym z sygnatariuszy słynnego Listu 34, aktu sprzeciwu wobec jawnemu łamaniu wolności słowa w PRL-u. Przypłacił to Ważyk oficjalnym zakazem jakiejkolwiek współpracy z radiem i telewizją. Już jako żarliwy opozycjonista wystąpił ponownie z protestem wobec polityki państwa, gdy podpisał się pod listem do rektora Uniwersytetu Warszawskiego, broniąc zawieszonych studentów, którzy sprzeciwili się zdjęciu z afisza Teatru Narodowego Dziadów Adama Mickiewicza. W 1976 roku podpisał się również pod historycznym Memoriałem 101, który wyrażał sprzeciw intelektualistów wobec propozycji zmian w Konstytucji PRL.

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Profesor Pimko - charakterystyka
2  Kalendarium światowej literatury międzywojennej
3  Julian Przyboś – życiorys



Komentarze
artykuł / utwór: Adam Ważyk - życie i twórczość






    Tagi: